Akut Pankreatit Nedir

Akut pankreatit pankreasın kısa sürede iltihaplandığı (şişen) bir durumdur.

Pankreas, midenin arkasında bulunan ve sindirime yardımcı olan küçük bir organdır.

Pankreatitli kişilerin çoğu, tedavi sonrası yaklaşık bir hafta içinde kendilerini daha iyi hissetmeye başlar ve başka problemleri olmaz. Ancak ciddi durumda olan akut pankreatitli bazı hastalarda hayatı tehdit eden komplikasyonlar gelişebilir.

Akut Pankreatit Nedir
Akut Pankreatit Nedir

Akut pankreatit, pankreasın iltihaplanmadan kalıcı olarak zarar gördüğü pankreatitlerden farklıdır.

Akut Pankreatit Belirtileri Nelerdir

Akut pankreatitin ana belirtisi karnınızın merkezinde aniden gelişen şiddetli bir ağrıdır. Bu ağrı genellikle giderek kötüleşir ve sırtınız boyunca ilerleyebilir.

Akut pankreatit belirtileri temel olan aşağıdaki gibidir:

  • Hasta hissetmek (kusma)
  • İshal
  • Hazımsızlık
  • 38C veya daha yüksek sıcaklık (ateş)
  • Cilt ve gözlerin sararması (sarılık)
  • Karın hassasiyeti veya Karnın şişmesi
  • Hızlı kalp atışı (taşikardi)

Yemek yemek veya bir şeyler içmek, özellikle de yağlı yiyecekler yiyorsanız, kendinizi daha kötü hissetmenize neden olabilir.

Öne eğilmek ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir, ancak sırt üstü düz bir şekilde yatmak çoğu zaman ağrıyı daha da kötüleşir.

Safra kesesi taşlarının neden olduğu pankreatit, genellikle büyük bir yemekten sonra gelişir. Durum alkolden kaynaklanıyorsa, ağrı genellikle aşırı miktarda alkol içtikten 6 ila 12 saat sonra ortaya çıkar.

Akut Pankreatit Nedenleri

Akut pankreatit genellikle safra kesesi taşlarından veya çok fazla alkol almasından kaynaklanır, fakat bir neden olmaksızın da gelişebilir.

Safra taşları

Safra kesesi taşları, safra kesenizde oluşan küçük taşlardır. Safra kesesinden dışarı çıkar ve pankreasın açılmasını bloke ederse, akut pankreatite sebep olabilirler.

Alkol tüketimi

Alkolün pankreasın nasıl iltihaplanmasına neden olduğu tam olarak anlaşılmamıştır. Sebep ne olursa olsun, alkol kullanımı ile akut pankreatit arasında açık bir bağlantı vardır.

Aşırı derecede alkol – kısa sürede çok miktarda alkol almanın – akut pankreatit gelişme riskinizi arttırdığı düşünülmektedir.

Diğer nedenler

Akut pankreatitin daha az yaygın nedenleri şunlardır:

  • Kazara pankreasın zarar görmesi
  • İlaçların yan etkileri
  • Kabakulak veya kızamık gibi virüsler
  • Pankreasa saldıran bağışıklık sistemi hastalıkları (otoimmün pankreatit)

Aşağıdaki durumlarda pankreatit olma ihtimaliniz daha yüksektir:

  • 70 yaşın üzerinde
  • Obez kişilerde  (30 veya üstü vücut kitle indeksine (BMI) sahip)
  • Günde 2 veya daha fazla alkollü içki alan kişilerde
  • Sigara kullanlarda
  • Ailede daha önce bu hastalığa sahip olan bireylerde

İçtiğiniz alkol miktarını azaltarak ve safra kesesi taşlarını azaltmak için beslenme şeklinizi değiştirerek, akut pankreatit hastalığından korunabilirsiniz.

Akut Pankreatit Tedavisi

Akut pankreatit hastanede tedavi edilir. Hafif akut pankreatitli insanlar genellikle bir hafta içinde iyileşmeye başlarlar. Birçok kişi birkaç gün sonra hastaneden taburcu edilir.

Şiddetli akut pankreatiti olan kişiler için Akut Pankreatit Tedavisi daha uzun sürebilir. Daha ileri tedavi yöntemleri kullanılabilir. Hastalar genellikle yoğun bakım ünitesinde tedavi görür ve doğru tedavi uygulanmadığında hastalık ölümcül olabilir.

Akut pankreatit tedavisi ilk olarak semptomları gidermeyi amaçlar. Tedavi sırasında damar içine sıvılar (intravenöz sıvılar) verilebilir. Ayrıca hasta tedavi sürecinde bir tüp yardımı ile beslenir.

Oksijen

Vücudunuzun yeterince oksijen aldığından emin olmak için, burnunuzdaki tüplerden oksijen verilecektir.

Şiddetli akut pankreatitiniz varsa, nefes almanıza yardımcı olmak için suni solunum ekipmanı da kullanılabilir.

Ağrı kesiciler

Akut pankreatit sıklıkla şiddetli karın ağrısına neden olur, bu nedenle muhtemelen ağrı kesicilere ihtiyacınız olacaktır. Bunlardan bazıları sizi çok uykulu hissettirebilir.

Akut pankreatit rahatsızlığı nedeni ile hastanede olan birini ziyaret ediyorsanız ve hasta uykulu veya tepkisiz görünüyorsa endişe etmeyin.

Gıda desteği

Hafif akut pankreatitiniz var fakat karın ağrınız yoksa normal şekilde yiyebilirsiniz.

Ancak durumunuz daha şiddetli ise, katı yiyecekleri birkaç gün veya daha uzun süre yememeniz tavsiye edilebilir. Çünkü katı yiyecekleri sindirmeye çalışmak pankreasınıza çok fazla baskı uygulayabilir.

Katı yiyeceklerden kaçınmanız gerekiyorsa, tip yardımı ile besinler verilebilir.

Akut Pankreatit Tedavisi | Hastalığın Altında Yatan Nedenler

Durum kontrol altına alındığında hastalığa sebep olan nedenlerin araştırılması ve bu sorunun giderilmesi gereklidir.

Safra Kesesi taşı

Bir safra kesesi taşı pankreatitinize neden oluyorsa, endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi (ERCP) adlı bir işleme ihtiyacınız olabilir veya safra kesenizin çıkarılması gerekebilir.

Safra kesesi ameliyatı olduktan sonra hayatınıza sağlık bir şekilde devam edebilirsiniz ancak bazı durumlarda yağlı ve baharatlı yiyecekleri hazmetmek zorlaşabilir.

İdeal olarak, safra kesesi, pankreatit atağına girmenizden sonraki 2 hafta içinde yapılmaktadır.

Alkol tüketimi

Hastalığını alkol tüketimine bağlı olarak geliştiyse hayatınız boyunca alkolden uzak durmanız gereklidir.

Akut pankreatitli bazı kişiler alkole bağımlıdır ve içmeyi durdurmak için yardıma ve desteğe ihtiyaç duyarlar. Bu sizin için geçerliyse, yardım almak için bir pratisyen hekimine danışın.

Alkol bağımlılığı tedavisi şunları içerir:

  • Bire bir danışmanlık
  • Adsız Alkolikler gibi kendi kendine yardım grupları
  • Akamprosat denilen ilacı alkol almayı azaltabilir

Alkol kötüye kullanımı tedavisi hakkında daha fazla bilgi edinin.

Akut Pankreatit Teşhisi

Akut pankreatit, genellikle tedavi göreceğiniz hastanede teşhis edilir. Doktor sizi inceldikten sonra şikayetleriniz doğrultusunda Akut Pankreatit tanısı koyabilir. Ayrıca tanıyı doğrulamak için kan testi ve tomografi taraması da yapılır.

İlk başta, akut pankreatitinizin hafif mi yoksa şiddetli mi olduğunu söylemek zor olabilir. Organ yetmezliği gibi ciddi sorunların ortaya çıkmaması için yakından takip edilmeniz gerekir.

Daha fazla test

Durumunuzun ciddiyetini belirlemek ve daha ciddi komplikasyon geliştirme riskinizi değerlendirmek için daha fazla test yapabilirsiniz. Bunlar şunları içerebilir:

Tomografi taraması – pankreasınızın daha ayrıntılı bir görüntüsünü oluşturmak için bir dizi X ışınının kullanıldığı tarama yöntemi

MRI taraması – Vücudunuzun iç kısmının ayrıntılı bir görüntüsünü elde etmek için güçlü manyetik alanların ve radyo dalgalarının kullanıldığı bir tespit yöntemi.

Ultrason taraması – safra kesesi taşlarını tespit etmek için safra kesenizin resmini ve pankreasınızın resmini oluşturmak için ses dalgalarının kullanıldığı bir ultrason taraması

Akut Pankreatit Komplikasyonları

Akut pankreatitli çoğu kişi durumları daha kötüye gitmeden tedavi edilir. Ancak şiddetli akut pankreatitli sahip olanlarda ciddi komplikasyonlar oluşabilir.

Psödokistleri

Bazen, psödokistler adı verilen sıvı keseleri, akut pankreatitli kişilerde pankreas yüzeyinde gelişebilir.

Bunlar şişkinliğe, hazımsızlığa ve karın ağrısına neden olabilir. Genellikle kendiliğinden kaybolurlar, ancak bazen enfekte olabilirler ve boşaltılmaları gerekebilir.

Pankreas Enfeksiyonu ve Nekrozu

Bazen şiddetli akut pankreatitli insanlarda, pankreasın kan dolaşımını yitirdiği bir komplikasyon gelişebilir. Bu, pankreas dokusunun bir kısmının ölmesine neden olabilir (nekroz).

Bu olduğunda, pankreas enfekte olabilir ve bu da kana (sepsis) yayılabilir. Bu durum sonucunda organ yetmezliği görülebilir.

Nekrozu ve enfeksiyonu olan kişilerde ölü dokuyu çıkarmak için antibiyotik enjeksiyonu ve cerrahi enjeksiyon gerekebilir.

Bu, tedavi edilmesi gereken çok ciddi bir komplikasyondur ve ölümcül olabilir.

Kronik Pankreatit

Akut pankreatit tedavi edilmezse pankreasınıza kalıcı olarak zarar verebilir.

Bu duruma kronik pankreatit denir ve yaşam kalitenizi ciddi şekilde etkileyebilecek uzun vadeli bir durumdur.

Akut Pankreatit Beslenme ve Diyet

Akut pankreatit genellikle safra kesesi taşları veya çok fazla alkol içmesinden kaynaklanır.

Safra taşlarını önlemenin en etkili yolu, günde en az 5 porsiyon taze meyve ve sebze içeren dengeli bir diyet yapmaktır.

Diyetiniz ayrıca kepekli ekmek, yulaf ve kahverengi pirinç bulunan kepekli içermelidir. Bu, vücudunuzdaki kolesterol miktarını azaltmanıza yardımcı olur.

Yüksek kolesterol ile safra kesesi taşları arasında bir bağlantı olduğu için kolesterol içeriği yüksek olan çok fazla yağlı yiyecek yemekten kaçınmalısınız.

Aşırı kilolu olmak aynı zamanda safra taşı geliştirme olasılığınızı da arttırır. Dengeli bir diyet uygulayarak ve düzenli egzersiz yaparak sağlıklı kilonuzu koruyun.

Daha fazla bilgi ve tavsiye için egzersiz, sağlıklı beslenme ve kilo verme konusuna bakın.

Akut Pankreatit  ve Alkol

Alkolü azaltarak akut pankreatit gelişme riskinizi azaltabilirsiniz. Bu, pankreasınızın zarar görmesini önlemeye yardımcı olur.

Yapmanız gerekenler:

Haftada 14 üniteden fazla içmeyin

Haftada 14 ünite kadar içiyorsanız, içkilerinizi 3 gün veya daha fazla zamana yayın.

Çok fazla alkol almanın neden olduğu akut pankreatit geçirdiyseniz, tamamen alkolden uzak durmanız gerektiğini unutmayın.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here