Frenoloji Nedir? | Kafatası Okuma Sanatı Gerçek mi?

0
3

Frenoloji insanların kafatasını inceleyerek zihinsel yeteneklerinin ve kişisel özelliklerinin belirlenebileceğini savunan bir teoridir. Franz Joseph Gall tarafından 19.yy da ortaya atılmıştır. Bir dönem çok popüler olan bu teorinin günümüzde geçerliliği yoktur. Ancak yine de evrim ve sosyoloji gibi bilim dallarına katkı sağlamıştır.

Frenoloji Nedir ve Dayandığı Prensipler Nelerdir?

Frenoloji yunanca phrēn (akıl) ve logos (bilgi) kelimelerinden türemiştir. Genel olarak beyni insan zihnin bir parçası olarak görür ve beyindeki bölgelerin zihin üzerinde etkisi olduğunu savunur. En popüler olduğu dönemde dahi bilim insanları tarafından kabul görmemiştir.

Frenoloji Nedir ve Dayandığı Prensipler Nelerdir?
Frenoloji Nedir ve Dayandığı Prensipler Nelerdir?

Frenoloji bilimsel temellere dayanmaz genellikle Franz Joseph Gall’ın fikirlerine dayananır. Bu akım Johann Kaspar Spurzheim ve George Combe tarafından da desteklenmiştir.

Frenoloji de genel olarak kafatasının yapısı incelenir ve kafatasının yapısına göre kişinin özelliklerinin değişkenlik gösterebileceğine inanılır. Bu fikre derinden inanan Gall, bunun için insan kafatasının 26 ayrı bölgesinin farklı işleve sahip olduğunu düşünmüştür. Spurzheim ve Combe sonraki dönemde bu bölümlerin sayısını çoğaltacak ve ortaya çıkan yeni bölümlere iyilik, zaman algısı, hırs gibi isimler verecektir.

Gall’a göre frenolojinin 5 temel prensibi vardır. Bunlar;

  • Beyin zihnin organıdır.
  • İnsansın zihinsel bölümleri sınırsız kategoriye bölünebilir.
  • Bu zihinsel bölümler beyin üzerinde fiziksel bir bölgeye tekabül etmektedir.
  • Fiziksel bölgelerin boyutu kişiliği ve özellikleri belirler.
  • Kafatasının ölçüleri ve beynin sınırları bu bölgeleri tespit etmek için yeterlidir.

İlk olarak frenoloji gelişen bir bilim dalı olarak kabul edildi. 19.yy’da ise Amerika’da çok popüler oldu.

Kafatası Yapısı Neler Söylüyor

Gall’a göre kafatasında bulunan 26 farklı bölge, birbirlerinden farklı kişilik özelliklerini barındırıyordu.  Frenoloji uzmanları o dönem bu bölgelerden hangisinin daha baskın olduğunu tespit ederek inşaların kişilik özellikleri hakkında yorum yapıyordu. Bu tespitler genellikle işe alınacak çalışanın ne kadar dürüst olduğunu anlamak veya beraber olmak istenilen insanların özelliklerini öğrenmek amacıyla yapılıyordu.

Gall’ın belirlediği 26 bölge ise şöyledir;

(1) çoğalma içgüdüsü; (2) ebeveyn sevgisi; (3) sadakat; (4) kendini savunma; (5) cinayet; (6) kurnazlık; (7) mülk hissi; (8) gurur; (9) hırs ve kibir; (10) dikkat; (11) eğitim kolaylığı; (12) konum hissi; (13) hafıza; (14) sözlü hafıza; (15) dil; (16) renk algısı; (17) müzik yeteneği; (18) aritmetik, sayma ve zaman; (19) mekanik beceri; (20) bilgelik; (21) metafiziksel berraklık; (22) zekâ, nedensellik ve çıkarsama duygusu; (23) şiirsel yetenek; (24) iyi doğa, şefkat ve ahlaki anlam; (25) mimik; (26) ve Tanrı ve din duygusu.

Neden Frenoloji Bilimsel Değildir?

Frenolojinin iddia ettiği teoriyi destekleyen hiçbir kanıt bulunamamıştır. Bu nedenle frenoloji bir bilim dalı olarak kabul edilmez. En popüler olduğu dönemde dahi büyük bir kitle tarafından gerçekliği reddedildi. Dönemin bilimsel yayınları frenolojinin aptallık olduğuna dair birçok eleştiri yazıldı. Son dönemde Oxford Üniversitesi bilim insanları frenolojinin gerçek olmadığını kanıtlamak amaçlı deneyler yaptı. Bu deneylerde kafatası yapısının insanların kişilik ve yetenekleri üzerinde hiçbir etkisi olmadığı gözlemlendi.

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir