Tekboynuz Takımyıldızı | Gecenin Olağanüstü Tablosu

Tekboynuz takımyıldızı gökyüzünün gece oluşturduğu olağan üstü tabloda pek dikkatinizi çekmeyebilir. Ancak Tekboynuz takımyıldızı aslında kışın en çok bakılan bölgelerden birinde, kış üçgeninin ortasında yer almaktadır. Üstelik Samanyolu kuşağı üzerinde bulunduğundan, Tekboynuz takımyıldızı pek çok ilgi çekici gökcismine de ev sahipliği yapar.

Tekboynuz takımyıldızı
Tekboynuz takımyıldızı

Tekboynuz’daki ilginç gökcisimlerinden birisi, Beta (β) Tekboynuz adlı yıldızdır. Bu, aslında üçlü yıldızdır. Üçlünün iki bileşeni 5; ötekiyse 6 kadir parlaklığındadır. Üçlüyü görebilmek için küçük bir teleskop ya da bir dürbün genellikle yeterli olur.

Epsilon (ε) Tekboynuz adlı çift yıldız, dürbünlü gözlemciler için bir başka iyi hedef olmaktadır. Bu yıldız çiftinin biri 4,3 kadir parlaklıkta mavi-beyaz bir yıldız; öteki 6,7 kadir parlaklıkta sarı bir yıldızdan oluşmaktadır.

Tekboynuz takımyıldızı iki ünlü yıldız kümesini içerir. Her yıldız kümesi de birer bulutsunun içindedir. Kümelerin çevresindeki bulutsular, genç yıldızları oluşturan bulutsunun arta kalanıdır.

Bu kümelerden ilki NGC 2244 isimli yıldız kümesidir ve gökyüzündeki en güzel açık yıldız kümelerinden biridir. Bu yıldız kümesi,  yaklaşık Ay’ın gökyüzünde kapladığı alan kadar bir bölgeye yayılmış birden fazla yıldız içerir. Bu nedenle en iyi dürbün ile gözlenir. NGC 2244 isimli yıldız kümesinin gizemiyse uzun pozlamalı fotoğraflarda ortaya çıkar. Kümeyi oluşturan bulutsu, ünlü Rozet Bulutsusu’dur. Ne yazık ki, Rozet Bulutsusunun küçük teleskoplarla ya da dürbünle görülmesi zordur. Ancak çok iyi koşullarda, büyük dürbünlerle (örneğin 11×80) ya da teleskopla çok silik biçimde görülebilir. Rozet Bulutsusu, bize 5500 ışık yılı uzaklıkta yer alır ve içinde yer alan NGC 2244 yıldız kümesi bilinen en genç yıldız kümelerinden biridir. Kümenin yaşı yaklaşık 3 milyon yıldır.

Rozet Bulutsusu
Rozet Bulutsusu

Tekboynuz’daki diğer önemli yıldız kümesi ise NGC 2264’tür. Kümeye dürbünle baktığımızda, bir ok başı biçiminde bir düzine yıldızla birlikte pek çok sönük yıldız görülür. Kümede yer alan en parlak yıldız, 4,7 kadir parlaklıktaki sıcak bir yıldız olan S Tekboynuz’dur. NGC 2244 gibi, bu küme de bir bulutsunun içinde yer alır. Ancak, bu bulutsuyu dürbünle ya da küçük teleskoplarla görmek olanaksızdır. Kümenin içinde yer aldığı bulutsunun adı Koni Bulutsusu’dur. NGC 2264’ün bize uzaklığı yaklaşık 2500 ışık yılıdır.

Plaskett Yıldızı

Rozet Bulutsusu’nun yaklaşık iki derece kuzeydoğusunda, adını Kanadalı gökbilimci Plaskett’ten alan ilginç bir yıldız yer alır. Plaskett Yıldızı bilinen en büyük kütleli ikili yıldızdır. İkiliyi oluşturan yıldızların her biri Güneş’in en azından 55 katı kütleye sahiptir. İkili birbirine o kadar yakındır ki, herhangi bir teleskopla ayırt etmek olanaksızdır. Gökbilimciler tayfölçümü yaparak burada iki yıldız olduğunu söyleyebiliyorlar. İkili, birbiri etrafında olan yörüngesini 14 gün gibi kısa bir sürede tamamlamaktadır. Bu kadar büyük kütleli yıldızlar genellikle kısa ömürlüdür. Bu nedenle bu yıldız çiftinin bir milyon yıldan daha az bir yaşa sahip olduğu tahmin edilmektedir.

You may also like...

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir